كه يعقوب بازگشت ، عيسو مردى توانگر شده بود ، و چون حسن طينت داشت ، برادر را عفو كرد ، و به منزل خود در جبل سعير دعوت نمود . قريب بيست سال بعد عيسو و يعقوب ، هنگام دفن جنازهء اسحاق ، يكديگر را ملاقات كردند . پس از آن ، عيسو ميراث خود را گرد آورد ، و از بركت يافتن منصرف شد ، و به جبل سعير بازگشت ، و آنجا را قلمرو خود ساخت . 9 . بيت ايل يا بيت ئيل ( هر دو beyteil ) [ از عبرى ، - خانهء خدا ] ، شهرى ويران در فلسطين ، حدود 18 كيلومترى شمال اورشليم . در اينجا ابراهيم مذبحى ساخت ( پيدايش 8012 ) . با سرگذشت يعقوب و سموئيل نيز بستگى دارد . تابوت عهد مدتى مديد در اين شهر بود . يربعام كوشيد كه آن را پايتخت دينى و رقيب اورشليم سازد ، و گوسالهء طلايى براى پرستش در آن نصب كرد . نام بيت ايل با بت‌پرستى قرين شد ، و انبياى اخير بنى اسرائيل از خرابى آن پيشگويى كردند . ( پيدايش 8012 ؛ 1035 ؛ داوران 26020 ، 27 ؛ اول پادشاهان 26012 - 33 ؛ عاموس 1403 ) . شهر كنونى ( بيتين ) در اردن هاشمى واقع است . 10 . راحيل rahil ، زن محبوب يعقوب ، مادر يوسف و بنيامين ، و دختر لابان . لابان به يعقوب وعده داده بود كه اگر هفت سال براى او كار كند راحيل را به همسرى به وى بدهد ، ولى پس از آن مدت ، حيله كرد ، و دختر بزرگتر خود ليئه Lay'a را به او داد ، و يعقوب هفت سال ديگر مزدورى لابان كرد ، تا راحيل را گرفت ( پيدايش 29 - 33 ؛ 35 ؛ متى 1802 ) . در قرآن نام راحيل نيامده است ، اما قسمتى از آيهء 4 سورهء نساء - كه در آن ازدواج با دو خواهر در عين حال ، مگر آنچه قبلا واقع شده ، تحريم شده است - در باب ازدواج يعقوب با راحيل است ( پيش از شريعت موسى چنين ازدواج جايز بود ) . 11 . ليه Lia يا ليئه Li , a دختر مسنتر و زشتتر لابان و زوجهء اول يعقوب مادر رأوبين ، شمعون ، لاوى ، يهودا يساكا و زبولون . پيدايش 29 - 30 . 12 . افراته بيت لحم [ از عبرى - خانهء نان ] شهر واقع در فلسطين حدود ده كيلومترى جنوب اورشليم . مولد عيسى و از زيارتگاههاى معتبر . نام قديمترش افراته Afrata بوده است « افراته اسم مردى بود كه بيت لحم را برپا كرد . » به قول عهد قديم ، مسكن « روث » و موطن داود بود . در 326 ب . م ، قسطنطين بر غارى كه ، گويند عيسى در آن متولد شد كليسايى بنا نهاد . د . م . ج 1 . الف تا س . ص 483 و ق . ك . م . تأليف و ترجمه جيمز ماكس چ 2 ( تهران . طهورى 490 ) ص 82 ، 83 13 . يبوق ( خالى ) رودى است كه سرچشمه‌اش در نزديكى عمان و در نيمه راه بين درياى لوط و درياى طبريه در اردن داخل مىشود . فعلا آن را زرقا گويند . يعقوب پيغمبر پس از عبور دادن خانواده‌اش ، در آنطرف نهر خداوند با وى ملاقات نموده وى را بركت عطا فرمود ( سفر پيدايش 32 : 23 - 30 ) ( ق . ك . م . تأليف و ترجمه جيمزهاكس . تهران . طهورى . 49 چ 2 ص 942 14 . فنوئيل fanuil ، محلى در شرق رود اردن و كنار نهر يبوق yabug كه در آنجا يعقوب با فرشته كشتى گرفت ( پيدايش 30032 ) 15 . اسرائيل [ عبرى - كسى كه همراه خدا مىجنگد ] ، اسمى كه در تورات به يعقوب پيغمبر